Edirne'de yaşayan Varol Kuzu ve eşi Ayşe Kuzu, Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanını aldı. Varol Kuzu unvanı iki yıl önce almıştı, Ayşe Kuzu ise geçtiğimiz ekim ayında aynı unvana hak kazandı.

Varol Kuzu, 15 yaşında babasının atölyesinde öğrendiği süpürge yapımını meslek edindi. Çift, kullanımın azalması üzerine aynalı süpürge üretimine yöneldi. İkili, Devecihan Kültür Merkezi'nde Edirne Valiliği girişimleriyle kurulan Rumeli Kültür ve Sanat Akademisi'nde faaliyetlerini sürdürüyor.

Varol Kuzu, “Süpürge mesleğini ailemize ait olan bir atölyede, 40 yıl önce çırak olarak başladım. Ortaokul yıllarında ailemize ait olan atölyede, yaz tatillerinde aileme yardım amaçlı işe başladım. Daha sonra yavaş yavaş yıllar içerisinde işin püf noktalarını öğrenerek bu işte ustalaştım. Büyük süpürge tüketimi yıllar içerisinde azalınca biz de mesleğin başka bir versiyonu olan aynalı süpürge işine odaklandık. Bu işe enerjimizi ve dikkatimizi toparlayarak minyatür boylarda ve çeşitli boylarda aynalı süpürgeler yapmaya, üretmeye başladık. İlk baş ticaret için, geçimimizi sağlamak için düşündük. Daha sonra farkında olmadan bir kültürü yaşattığımızı fark ettik. Bundan sonra işimize daha heyecanla, şevkle devam etmeye başladık” dedi.

Varol Kuzu, 70'li yıllarda Edirne'de yaklaşık 350 süpürge imalathanesi bulunduğunu, bugün ise 4-5 işletmenin faaliyet gösterdiğini ve usta sayısının bir elin parmakları kadar olduğunu belirtti. “Bizim buradaki amacımız; bu işe meraklı olan genç kardeşlerimize, usta çırak ilişkisiyle mesleği öğretip, gelecek kuşaklara aktarmak. Şu anda pek öğrenmek isteyen yok ama umut ediyoruz. Yeni çırakları bekliyoruz mesleği öğretmek amaçlı” diye konuştu.

Ayşe Kuzu, süpürge yapımını 2004 yılında eşiyle çalışmaya başlamasıyla öğrendiğini söyledi. “2004 yılında eşimle beraber çalışmaya başladık, usta-çırak ilişkisi içerisinde. Bu şekilde devam ettik. Ben biraz meraklı olmam sayesinde diğer işleri de öğrenmeye çalıştım. Öğrendikten sonra benim de diğer sanatçı arkadaşlarım ‘Artık 22 sene oldu, sen de bu unvanı almayı hak ediyorsun’ diyerek beni cesaretlendirdiler. Ben de başvurdum ve aynı şekilde ürettiğim ürünlerle komisyona girdim. Benim de kart almaya hak kazandığımı dile getirdiler” diye konuştu.

Ayşe Kuzu, “Meraklı bir arkadaş bulursak mesleği öğretip, geleceğe aktarmak istiyoruz. Umutluyuz. Şimdi çoğu insan zanaat olarak bakmıyor da para olarak bakıyor. ‘Ne kadar kazanabiliriz’ ona bakıyorlar. O yüzden sadece gençler değil, aileler de böyle düşünüyor. İnşallah sanata değer veren birini buluruz ve çırak yetiştiririz” dedi.